Osłona okienna od strony elewacji pracuje kilkanaście lat, a o jej trwałości przesądzają decyzje podjęte przed zamówieniem: typ skrzynki, konstrukcja pancerza i rodzaj napędu.
Skrzynka wyznacza granice montażu
Pierwsze rozstrzygnięcie nie dotyczy koloru ani sterowania, lecz miejsca, w którym schowa się zwinięty pancerz. To ono decyduje, czy osłonę da się zamontować bez ingerencji w mur i jak wygląda okno po zakończeniu prac.
W budownictwie mieszkaniowym funkcjonują trzy podstawowe warianty:
- Rolety adaptacyjne, nazywane też nakładanymi. Skrzynka mocowana jest nad otworem, od strony elewacji lub w istniejącej wnęce. Rozwiązanie typowe dla budynków już użytkowanych, ponieważ nie wymaga naruszania nadproża. Kaseta pozostaje widoczna, dlatego jej kształt, prosty albo skośny, bywa dobierany do charakteru fasady.
- Rolety podtynkowe. Skrzynka trafia w nadproże jeszcze na etapie stanu surowego, a po otynkowaniu znika z pola widzenia. Na zewnątrz zostają wyłącznie prowadnice i listwa dolna. Warunkiem jest zaplanowanie miejsca oraz przepustów na przewody przed pracami wykończeniowymi.
- Rolety nadstawne, zintegrowane ze stolarką. Kaseta jest fabrycznie połączona z ramą okna i montowana razem z nim. Wariant porządkuje ościeże i skraca czas robót, ale zabiera część wysokości przeszklenia.
Rozmiar skrzynki wynika bezpośrednio z wysokości okna, bo im dłuższy pancerz, tym większa średnica zwoju. Przy wysokich przeszkleniach tarasowych kaseta bywa znacznie większa, niż zakłada inwestor na etapie projektu, dlatego jej gabaryt należy ustalać razem z wymiarem otworu, a nie dopiero przy odbiorze.
Pancerz i prowadnice, czyli to, co słychać przy wietrze
Pancerz składa się z profili połączonych zawiasowo. Najczęściej stosowane są profile aluminiowe wypełniane pianką poliuretanową, o wysokości rzędu kilkudziesięciu milimetrów. Pianka pełni funkcję usztywniającą i ogranicza przenoszenie dźwięku, a nie zastępuje izolacji termicznej całej przegrody. Przy dużych szerokościach, na przykład nad przeszkleniami tarasowymi, stosuje się profile ekstrudowane. Są cięższe i sztywniejsze, wykorzystuje się je również w wersjach o podwyższonej odporności na próby podważenia. Profile z PVC pozostają rozwiązaniem dla mniejszych okien i pomieszczeń gospodarczych. Prowadnice odpowiadają za komfort użytkowania bardziej, niż wynikałoby to z ich ceny. Wersje z uszczelką szczotkową lub gumową tłumią drgania, dzięki czemu pancerz nie stuka o aluminium przy silniejszym wietrze. Listwa dolna z uszczelką domyka całość i wycisza zamknięcie. Osobną kwestią są zabezpieczenia przed podniesieniem pancerza od zewnątrz. Sprężyny blokujące lub rygle w listwie końcowej podnoszą odporność na najprostsze próby otwarcia. To element, o który inwestorzy pytają zwykle po fakcie, choć jego dodanie na etapie zamówienia nie zmienia sposobu montażu.
Napęd ręczny i elektryczny
Napędy ręczne dzielą się na taśmowe, sznurkowe i korbowe. Taśma pozostaje najprostsza i najtańsza, ale ma ograniczenia związane z masą pancerza i wymaga przeprowadzenia przelotu przez ościeżnicę. Przekładnia korbowa radzi sobie z większymi i cięższymi osłonami, a jej obsługa nie wymaga siły. Napęd elektryczny opiera się na silniku rurowym umieszczonym w wale nawojowym. Sterowanie bywa przewodowe, przez włącznik na ścianie, albo radiowe, przez pilot lub centralkę. W większych instalacjach stosuje się czujniki nasłonecznienia i wiatru, które zamykają lub podnoszą osłony bez udziału użytkownika. Kluczowe pozostaje zasilanie. W budynku w trakcie budowy przewód doprowadza się przed tynkowaniem, co kosztuje niewiele. W obiekcie wykończonym doprowadzenie zasilania bywa najbardziej uciążliwą częścią całego przedsięwzięcia, dlatego stosuje się wtedy silniki akumulatorowe z niewielkim panelem fotowoltaicznym. Nowsze silniki wykrywają przeszkodę i zatrzymują pancerz, a funkcja mrozowa ogranicza próbę podniesienia przymarzniętej listwy. To zabezpieczenia, które wydłużają żywotność całego zestawu.
Pomiar i wykonanie pod konkretny otwór
Wykonanie na wymiar oznacza, że pancerz, prowadnice i skrzynka są przycinane pod jeden konkretny otwór, a nie dobierane z gotowych rozmiarów. Producentem prowadzącym cały proces od obmiaru po montaż jest Lublin Rolety, firma wytwarzająca i montująca rolety zewnętrzne na wymiar w Lublinie, a także żaluzje i pozostałe osłony okienne. Zakres prac obejmuje dobór typu skrzynki do stanu budynku, wybór rodzaju napędu oraz montaż zarówno w obiektach w budowie, jak i użytkowanych. Sam obmiar wykonuje się inaczej dla każdego wariantu. Przy rolecie adaptacyjnej liczy się szerokość ościeżnicy i dostępna wysokość nad oknem, przy podtynkowej istotny jest wymiar wnęki w nadprożu, a przy wersji nadstawnej wymiar otworu w murze wraz z rezerwą na kasetę. Pomyłka na tym etapie oznacza konieczność produkcji od nowa, ponieważ osłony na wymiar nie podlegają korekcie po wykonaniu.
